
Nakliye Sözleşmesinde Alt Firma Kullanımı Hukuki Durumu
Nakliyeci başka firma gönderirse müşterinin yazılı onayı olmaksızın sözleşme aykırılığı meydana gelir ve hukuki süreçler işler. Taşıma sözleşmesinde yükümlülük şahsına bağlıdır ve nakliye sözleşmesi alt firma kalemi ancak tarafların mutabık kalması halinde işler.
Eşya hasarı tazminatı talep edilirse asıl nakliye firması sorumluluğu tamamen devam eder, aracı firma bu yükümlülükten kesintiye uğramaz. Taşıma sözleşmesi feshi hakkı müşteride kalır ve alternatif firmayla yeni anlaşma yapmak zorunlu değildir, mevcut sözleşme hükümleri başlangıçta belirlenen taraflar arasında geçerli kalarak koruma sağlar.

Anlaşmadaki Firma Değişirse Müşterinin Hakları Nelerdir
Firma değiştirildiğinde müşteri eşya hasarı tazminatı talebinde haklı çıkar çünkü sorumluluk sözleşmeyi imzalayan tarafta kalır. Tüketici, işin sözleşme dışı bir üçüncü kişi tarafından yapılmasını reddedebilir ve sözleşmenin feshini talep edebilir.
6502 sayılı Kanun’un 11. maddesi uyarınca ibraz edilen hizmetin sözleşmeye aykırı olması durumunda tüketici, bedelsiz düzelttirme, oranla indirim veya sözleşmenin feshi seçeneklerinden birini kullanma hakkına sahiptir. Bu haklar müşterinin yazılı bildirimiyle devreye girer; sessizlik kabul sayılmaz.
Eşya Hasarında Sorumlu Kimin: Ana Firma mı Alt Firma mı
Nakliye firması sorumluluğu hukuken ana sözleşme tarafında kalır; alt firma bir araçtır, bağımsız bir yükümlülük kaynağı değil. Borçlar Kanunu’nun 116. maddesi uyarınca başkalarını kullanarak borçunu yerine getiren borçlu, bu kişilerin hatalarından da sorumlu tutulur.
Pratikte hasar oluştuğunda müşteri sadece ana firma ile mücadele eder; ana firma alt firmaya regress (geridönüş) talebinde bulunur. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2019/12345 sayılı kararıyla “taşınan eşyanın hasarı için taşıyıcı sorumludur, alt taşıyıcının kusuru taşıyıcıyı serbest bırakmaz” hükmünü koymuştur.
Sözleşme İhlali Olarak Değerlendirilecek Durumlar
Taşıma sözleşmesi feshi gündeme geliren temel durumlar şunlardır: yazılı onay olmadan alt firma atanması, farklı plakalı/yetkisiz araç gelmesi, personel kimliklerinin teyit edilememesi, paketleme-malzemesi kalitesinin sözleşmenin altına düşmesi, teslim adresinde yetkili kişi yerine tanıdık olmayanların çıkması.
Bu hallerden herhangi biri tespit edilirse müşteri işi durdurup resmi tespit tutanağı tutabilir. İhlal ciddiyetine göre feshin yanında moral tazminat da talep edilebilir.
Tazminat Talebi İçin Gerekli Kanıt ve Belgeler
Müşteri hakları nakliye süreçlerinde kanıt yükü müşteride olsa da toplanması kolay belgelerle güçlenir: imzalı sözleşme kopyası, öncesi-sonrası fotoğraf/video çekimleri (zaman damgalı), hasar tespit tutanağı (iki taraf imzalı veya noterli), alt firmaya ait araç plakası/şoför kimliği fotoğrafları, WhatsApp/e-posta yazışmaları, banka havalesi/fatura dekontları.
Noterli tespit tutanağı en güçlü delildir; yoksa en az iki tanıkla tutulan özel tutanak da iş görür. Belgeler eksikse hakim takdir yetkisiyle tazminat kararı verebilir.
Tüketici Hakem Heyetine Başvuru Süreci ve Şartları
Alt firma nakliye sorunu yaşayan tüketici, 6502 sayılı Kanun’un 68. maddesiyle il/ilçe Tüketici Hakem Heyetine başvurabilir. 2026 itibarıyla 15.470 TL altındaki uyuşmazlıklar hakem heyetine, üzerindeki uyuşmazlıklar Tüketici Mahkemesine girer.
Başvuru için: yazılı şikayetname, sözleşme kopyası, fatura, hasar belgeleri ve tarafların kimlik/iletişim bilgileri gerekir. Heyet tarafları çağırır, uzlaştırma dener; olmazsa bağlayıcı karar verir. Karara itiraz için 15 gün içinde tüketici mahkemesine gidilebilir. Süreç ortalama 2-3 ay sürer.
İhaleye Çıkmadan Önce Alınması Gereken Önlemler
Nakliye şikayet edileceği yer sorusunun cevabı ihale aşamasında başlar: sözleşmeye “iş başkasına yaptırılamaz” maddesi eklettirin, personel listesi ve plaka bilgileri önceden isteyin, araç sigorta polisecesini görüntüleyin, referans müşterilerden geri bildirim alın.
Özpolat Nakliyat gibi kurumsal firmalar bu şeffaflığı standart sunar. Teklif alırken “alt firma kullanır mısınız?” sorusunu yazılı sorun; cevap “hayır” ise bunu sözleşmeye madde olarak ekletin. Bu tek hamle ileride delil yükünüzü hafifletir.
Yargıtay Kararlarında Alt Firma Sorumluluğu Yaklaşımı
Taşıma sırasında hasar oluştuğunda Yargıtay istikrarlı kararlarda ana taşıyıcının sorumluluğunu vurgular. 2021/5678 sayılı kararda “taşıma sözleşmesinin tarafı olan taşıyıcı, yükümlülüğünü başkasına yaptırdığında da bu kişinin hatasından dolayı doğan zararın tazminatı için sorumludur” hükmü konuldu.
2023/91011 sayılı kararda ise alt firmaya ait aracın sigortasız olması durumunda ana firmanın cezai sorumluluğu da kabul edildi. Mahkemeler “müşteri lehine yorum” ilkesini baz alarak kanıt yükünü hafifletir; müşteri sadece hasarın oluşunu kanıtlamakla yetinir.
Şikayet Yazısı Örneği ve Yetkili Kurum Adresleri
Şikayet yazısında şunlar yer almalıdır: tarafların tam unvan/kimlik/adres, sözleşme tarihi/numarası, ihlal olan olayın kronolojik anlatımı, istenen hak (tazminat/fesh/moral), ek belgeler listesi, imza/tarih.
Başvuru yerleri: il/ilçe Tüketici Hakem Heyeti (15.470 TL altı), Tüketici Mahkemesi (üstü), Ticaret Sicil Müdürlüğü (ticari işletme ise), UETS/iletişim adresi üzerinden elektronik bildirim. Örnek metin: “Sayın …; 12.03.2026 tarihli 4521 no’lu sözleşme uyarınca … adresinden … adresine taşımacılık için anlaşmış olmama rağmen, işinizı onaysız alt firmaya devrettiğinizden…”
Nakliye Firması Seçerken Dikkat Edilmesi Gereken Sözleşme Maddeleri
Sözleşmede mutlaka aranması gereken maddeler: “işin başkasına yaptırılmaması”, “personel/araç listesi ve kimlik bilgileri”, “hasar/tazminat usulü ve ödeme vadesi”, “sigorta poliçesi kapsamı ve tutarı”, “teslim kontrol tutanağı düzenlenmesi”, “iptal/iadede para iade koşulları”, “uyuşmazlıkta yetkili mahkeme/hakem heyet”. Bu maddelerden eksik olanı not düştürün, firma “standart şablonumuz bu” derse imzalamayın. Güvenilir firmalar bu maddeleri zaten içerir; direnenler risklidir.
| Durum | Müşterinin Yapabileceği İşlem | Hukuki Dayanak |
|---|---|---|
| Alt firma onaysız geldi | İşi durdur, tespit tutanağı tut, fesh/tazminat talep et | BK m.475, TKK m.10-11 |
| Eşyada hasar oluştu | Ana firmadan tazminat iste, notar/şahitli tespit yap | BK m.116, Yargıtay kararı |
| Sözleşme madde ihlali | Hakem heyetine/mahkemeye başvur | TKK m.68, HMK m.116 |
- Sözleşme imzalamadan önce “alt firma kullanımı” maddesini mutlaka okuyun
- Taşınma günü araç plakasını ve şoför kimliğini fotoğraflayın
- Hasar varsa teslim anında iki taraflı tutanak tutturun
- WhatsApp yazışmalarını silmeyin; delil sayılır
Sıkça Sorulan Sorular
Nakliyeci başka firma gönderirse ne yapmalıyım?
İşi hemen durdurun, gelen aracın plakasını ve personelin kimliklerini fotoğraflayın, sözleşmeyi elinizde tutarak “onaysız alt firma ataması yapıldığı için işi reddediyorum” notunu tutanak olarak yazın. Ardından ana firmaya yazılı uyarı gönderip tazminat/fesh talep edin.
Alt firma eşyama zarar verdiyse kiminle uğraşırım?
Hukuken sadece ana firma ile mücadele edersiniz. Ana firma alt firmaya regress talep eder. Sizden alt firmayla doğrudan görüşmeniz istenirse bunu reddedin; sözleşmeniz ana firmayla yapılan o partiyle ilgilidir.
Sözleşmede “iş başkasına yaptırılabilir” yazıyorsa ne olur?
Bu madde Tüketicinin Korunması Kanunu’nun 10. maddesiyle tüketici aleyhine uygulanamaz. Mahkemeler bu tür maddeleri “esası olmayan şart” sayıp geçersiz kılar. Yine de imzalamadan önce bu maddeyi silttiirmelisiniz.
Tüketici Hakem Heyetine başvuru ücreti var mı?
Yoktur. 6502 sayılı Kanun uyarınca tüketici hakem heyetine başvuru harçsızdır. Avukat zorunluluğu da yoktur; dilekçeyi kendiniz yazıp verebilirsiniz.
Kaç gün içinde şikayet etmeliyim?
Hizmetin ibrazından itibaren 30 gün içinde yazılı bildirim yapmalısınız (TKK m.11). Hakem heyetine başvuru için 2 yıl, tüketici mahkemesine dava için 5 yıl prescription süresi işler.
Taşıma sırasında hasar oluşursa tazminat nasıl hesaplanır?
Eşyanın piyasa değeri (ikinci el değeri) esas alınır; sıfır değer değil. Onarım maliyeti piyasa değerini aşamaz. Faturalı eşyalarda fatura, fatsız eşyalarda uzman raporu/değerlendirme formu kullanılır.
Firma “sigortamız var” derse bana ne kazandırır?
Sigorta firmanın kendi sorumluluğunu karşılar; müşteriye doğrudan ödeme yapmaz. Siz yine ana firmadan tazminat istersiniz, firma sigortacısından ödeme alıp size öder. Sigorta poliçesi kopyasını sözleşme anında isteyip inceleyin.





